لطفاً فاصله را رعایت کنید

لطفاً فاصله را رعایت کنید

آیا تا به ‌حال شنیده‌اید که کسی به نیاز خود به فضای شخصی اشاره کند؟ و آیا تا الآن برای شما پیش‌ آمده که وقتی کسی در فاصله‌ نزدیک به شما ایستاده باشد احساس راحتی نکنید و تمایل داشته باشید که آن فرد کمی دورتر از شما قرار بگیرد و فاصله‌ خود را با شما حفظ کند؟

به نظر می‌رسد که برخی از افراد تشخیص نمی‌دهند که قرار گرفتن صورت آن‌ها در فاصله‌ بسیار نزدیک به‌ صورت شما ممکن است شما را معذب و ناراحت کند، به ‌نحوی ‌که شما به دنبال یک راه فرار باشید، درواقع این احساس به شما دست می‌دهد که مورد حمله واقع‌ شده‌اید. برای بیرون رفتن از این وضعیت لازم است که فاصله‌ شخصی خود با دیگران را بسته به عمق رابطه‌ای که دارید معلوم کنید و در مواقعی که احساس می‌کنید عدم رعایت این فاصله شما را نگران کرده است لازم است این مسئله را تذکر داده و برای بیرون آمدن خود از این وضعیت تلاش کنید. در کنار تمامی مسائلی که در زندگی اجتماعی افراد در کنار یکدیگر رعایت می‌شود و نشان از ادب و شخصیت آن‌ها دارد رعایت فاصله و فضای شخصی نیز از اهمیت زیادی برخوردار است به ‌نحوی‌ که نشان از شخصیت و پایبندی شما به آداب حضور در اجتماع است. بنابراین لازم است که نگاه ویژه‌ای به این مقوله داشته باشید.

فضا و فاصله‌ شخصی

اصطلاح “فضای شخصی” به‌ طور کلی به فاصله‌ جسمی بین دو نفر در یک محیط اجتماعی، خانوادگی یا کاری اشاره دارد. فضای شخصی بین افراد مانند یک سپر یا حباب نامرئی است که متناسب با هر رابطه‌ای در اطراف خود شکل داده‌اید. این سپر و حباب به‌ احتمال ‌زیاد از فردی به فرد دیگر متفاوت است و بسته به میزان شناخت و علاقه‌ شما به افراد و اعتماد و نزدیکی شما به آن‌ها، نوع فرهنگ و حتی اعتقاد شخصی فرق می‌کند. بنابراین درک فاصله‌ شخصی افراد از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

اصطلاح پروگزمیکس که توسط انسان‌شناسی به نام ادوارد تی. هال ابداع شد به فاصله بین افراد هنگام تعامل اشاره دارد. همان‌طور که حرکات بدن و حالات صورت می‌تواند اطلاعات غیرکلامی زیادی را به شما انتقال دهد، فضای جسمی بین افراد نیز می‌تواند چنین باشد.

هال چهار سطح فاصله اجتماعی را توصیف کرد که در موقعیت‌های مختلف رخ می‌دهد.

فاصله نزدیک؛ 15 تا 20 سانتی‌متر

این سطح از فاصله‌ جسمی غالباً نشان‌دهنده رابطه‌ بسیار نزدیک در بین افراد است که معمولاً در هنگام تماس صمیمی مانند در آغوش گرفتن، بوسیدن یا لمس کردن اتفاق می‌افتد.

فاصله‌ شخصی؛ 45 تا 121 سانتی‌متر

فاصله‌ جسمی در این سطح معمولاً بین افراد خانواده و دوستان نزدیک است. هر چه افراد در هنگام تماس نزدیکتر از این فاصله به یکدیگر بایستند نشان‌دهنده‌ رابطه‌ صمیمی‌تر بین آن‌هاست.

فاصله‌ اجتماعی؛ 121 تا 365 سانتی‌متر

این سطح از فاصله‌ جسمی معمولاً در ارتباط و تعامل با افراد آشنا استفاده می‌شود. با کسی که نسبتاً شناخت خوبی از او دارید مانند همکاری که در طول هفته چندین بار او را می‌بینید. در مواردی که احساس راحتی بیشتری می‌کنید، می‌تواند این فاصله نزدیکتر باشد.

در مواردی که شخص مقابل را به ‌خوبی نمی‌شناسید و فقط یکبار در ماه او را ملاقات می‌کنید، این فاصله می‌تواند بیشتر نیز باشد.

فاصله‌ عمومی؛ 365 تا 762 سانتی‌متر

فاصله جسمی در این سطح اغلب در شرایط سخنرانی عمومی مورداستفاده قرار می‌گیرد. صحبت کردن در مقابل کلاس توسط  دانش آموزان یا ارائه سخنرانی در محل کار نمونه‌های خوبی از چنین شرایطی است.

یادآوری این نکته نیز مهم است که سطح فاصله شخصی که افراد برای احساس راحتی از آن استفاده می‌کنند، می‌تواند از فرهنگی به فرهنگ دیگر متفاوت باشد. ممکن است در کشوری این فواصل گفته‌ شده بسته به فرهنگ، دین و هنجارها و روحیه‌ افراد متفاوت از کشورهای دیگر باشد.

قوانین کلی فضای شخصی

این قوانین با توجه به فرهنگ و موقعیت متفاوت است بنابراین دستورالعمل و قانون مصوبی برای آن نوشته ‌نشده است و آنچه در این قسمت گفته می‌شود صرفاً براساس آداب معاشرت اجتماعی است که رعایت هر یک از این موارد در معاشرت‌ها و تعامل‌ها ضروری است.

  • هرگز کسی را که نمی‌شناسید لمس نکنید.
  • صرف‌نظر از اینکه نیت شما چیست، هرگز فرزند کسی را لمس نکنید و او را نبوسید.
  • حداقل 121 سانتی‌متر از افراد فاصله داشته باشید، مگر این­ که او را به ‌خوبی بشناسید. تأکید بر این است که او را به‌ خوبی بشناسید.
  • وقتی کسی از شما دور می‌شود، احتمالاً شما به فاصله و فضای شخصی او واردشده‌اید و او را ناراحت کرده‌اید بنابراین لازم است یک تا چند قدم به عقب بازگردید.
  • اگر وارد سالنی شدید که شلوغ نیست به هنگام نشستن یک صندلی اضافی بین خود و فرد بعدی بگذارید، اما اگر سالن شلوغ است لازم نیست این کار را انجام دهید و روی اولین صندلی خالی که پیدا می‌کنید بسته به موقعیت و راحتی خود بنشینید.
  • هرگز به شانه و سمت شخص دیگری نزدیک نشوید که چیزی را بخوانید و یا سؤالی بپرسید مگر اینکه او خود شما را دعوت کرده باشد و یا اول اجازه گرفته باشید.
  • به کمر کسی از پشت نزنید و یا بازوی کسی را لمس نکنید(و یا بخشی از شوخی‌هایی از این قبیل که درصورتی‌ که رابطه‌ افراد صمیمی باشد انجام می‌شود)، مگر این که او را به‌ خوبی بشناسید.
  • در مواقع بیماری خصوصاً بیماری‌های واگیردار مانند سرماخوردگی، آنفلوانزا فاصله خود را از بقیه حفظ کنید و هرگز به کسی نزدیک نشوید حتی اگر واقعاً با او صمیمی هستید در این زمان حتماً باید مراقب باشید بیماری خود را به کسی منتقل نکنید.

اگر کسی فضای شخصی شما را رعایت نکرد چه باید کرد

وقتی کسی به شما نزدیک می‌شود و فاصله شخصی شما را رعایت نمی‌کند کارهای مختلفی وجود دارد که می‌توانید امتحان کنید، البته قبل از آن لازم است مطمئن باشید که شما واقعاً از این کار ناراحت هستید چرا که تذکر برای رعایت فاصله شخصی شما ممکن است به احساسات شخص مقابل صدمه وارد کند. شما می‌توانید این کار را به روشی غیرمستقیم نیز انجام دهید البته در صورتی‌ که شخص مقابل شما نکته را بگیرد و شما معذب و ناراحت نمانید.

  • چنانچه فاصله رعایت نشده اما شما ناراحت نیستید، می‌توانید بپذیرید (تأکید می‌شود شما نباید از این پذیرش ناراحت باشید.)
  • از فرد دور شوید و یک قدم به عقب بروید و امیدوار باشید او این اقدام شما را بفهمد و به فاصله شخصی شما احترام بگذارد.
  • دور شوید و یا از فضا خارج شوید و بگوید که از نزدیک شدن این فاصله ناراحت هستید.
  • توضیح دهید که چرا به فاصله بیشتری نیاز دارید؛ برای مثال زمانی که شما چپ‌دست هستید و شخص به سمت چپ بدن شما نزدیک شده است و بگویید که به فضای بیشتری برای نوشتن نیاز دارید. یا نمونه‌ دیگر زمانی که فرد مقابل به سرماخوردگی مبتلا است لازم است تأکید کنید که نمی‌خواهید مبتلا شوید.

جدا از تمامی نکاتی که در این مورد گفته شد رعایت فاصله شخصی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و نباید چنان­چه از شکستن این فاصله ناراحت و ناراضی هستید ساکت و بدون واکنش باقی بمانید. دراین حالت شما از برقراری ارتباط دلخواه خود محروم خواهید شد.

به کودکان بیاموزید که چگونه از فضای شخصی خود محافظت کنند.

لازم است به کودکان خود بیاموزید که چگونه فاصله‌ شخصی خود را رعایت کنند و به فاصله‌ شخصی دیگران نیز احترام بگذارند. همچنین لازم است به آن‌ها یاد دهید که وقتی کسی به آن‌ها تذکر می‌دهد، چگونه به خواسته‌ او احترام بگذارند و چگونه خواسته‌ خود مبنی بر رعایت  فاصله شخصی  را به دیگران تذکر دهند. باید تمامی این موارد را به زبانی که برای آن‌ها قابل‌فهم است بگویید.

بعضی از والدین از تشبیه حباب استفاده می‌کنند و به فرزندان خود می‌گویند که یک حباب نامرئی در اطراف افراد است که اگر کسی از فاصله‌ای بیشتر به این حباب نزدیک شود این حباب می‌ترکد و او ناراحت خواهد شد. همچنین باید به کودکان خود بیاموزید که هرگز کسی نباید نقاطی از بدن آن‌ها را لمس کند و آن نقاط را نیز به‌ وضوح به فرزند خود توضیح دهید و همچنین به فرزندان خود بگویید اگر کسی آن‌ها را لمس کرد و یا بیش ‌از حد به حباب نامرئی آن‌ها نزدیک شد حتماً این موضوع را به شما اطلاع دهند.

سخن آخر

بنابر آنچه در این مقاله به آن تأکید شد؛ رعایت فاصله و فضای شخصی در تعامل و ارتباط بین افراد از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و رعایت آن مانند تمامی اصولی که در حین ارتباط و معاشرت با افراد باید رعایت شود نشان از ادب و احترام ما به شخص مقابل است. بنابراین برای داشتن ارتباطی قوی‌تر لازم است فاصله شخصی را به‌ خوبی بشناسیم و هرگز به فضای شخصی افراد حمله نکنیم. در اینجا از واژه حمله استفاده شد، بدین معنی که شما با این کار دقیقاً به شخص حمله می‌کنید و فرد در این حالت عقب‌نشینی می‌کند و حالت تدافعی به خود می‌گیرد که مانند سم در ارتباطات و تعامل بین افراد عمل می‌کند. لطفاً فاصله را رعایت کنید.

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *