سرطان تخمدان بدون نشانه اولیه

سرطان تخمدان بدون نشانه اولیه

سرطان تخمدان، یکی از انواع سرطان است که یک یا هر دو تخمدان (تولید کننده هورمونهای استروژن و پروژسترون) را درگیر می‌کند. به طور کلی سرطان از زمانی شروع میشود که سلول در دی ان ای (DNA) خود دچار جهش شود. جهش باعث ایجاد و رشد غیرقابل کنترل سلول‌‏های غیرطبیعی شده که با رشد، تکثیر و تجمع این سلول‏‌ها، تومور ایجاد میشود. سلولهای غیرطبیعی میتوانند از تومور اولیه جدا شده و به بافتهای اطراف حمله کنند. تنها ۲۰ درصد از سرطانهای تخمدان در مراحل اولیه تشخیص داده میشوند و ۸۰ درصد آنها تا زمانی که در لگن و شکم پخش نشوند، قابل شناسایی نیستند.

علائم سرطان تخمدان در زنان

سرطان تخمدان در مراحل اولیه نشانهای ندارد و ممکن است در مراحل پیشرفتهتر نشانههایی داشته باشد. نشانههای سرطان تخمدان شامل موارد زیر است:

  • نفخ یا تورم در شکم
  • سوزش سر دل
  • احساس سیری زودهنگام در حین غذا خوردن
  • مشکل در خوردن
  • حالت تهوع و سوءهاضمه
  • کاهش وزن
  • درد در قسمت لگن
  • یبوست
  • افزایش ادرار
  • کمر درد
  • خستگی
  • بینظمی قاعدگی
  • خونریزی غیرمنتظره از واژن
  • درماتومیوزیت (نوعی بیماری التهابی بوده که باعث بثورات پوستی، ضعف عضلانی و التهاب عضلات میشود.)
  • درد هنگام مقاربت

این علائم به هر دلیل دیگری ممکن است وجود داشته باشد پس اگر هر کدام از آنها را دارید، نگران نباشید چون لزوماً به دلیل بروز این سرطان نیست.

انواع سرطان تخمدان

نوع سلولی از تخمدان که سرطان از آن شروع میشود، نوع سرطان را مشخص میکند. انواع سرطان تخمدان عبارتند از:

  1. تومورهای اپیتلیال

این نوع سرطان از لایه بافت نازکی که قسمت بیرونی تخمدانها را میپوشاند، شروع میشود. حدود ۹۰ درصد از سرطانهای تخمدان از نوع سرطان اپیتلیال هستند که در زنان بالای ۶۰ سال دیده میشود.

   2. تومورهای استرومایی

این نوع سرطان از بافت سلولهای تولید کننده هورمون (استروژن و پروژسترون) شروع میشود. این نوع سرطان نسبت به بقیه سرطان‏‌ها در مراحل اولیه و زودتر تشخیص داده میشود. حدود ۷ درصد از سرطانهای تخمدان از نوع سرطان استروما هستند.

   3. تومورهای سلولهای جوانهای (زایا)

  1. این نوع سرطان از سلول‏‌های تولیدکننده تخمک شروع میشود. این نوع سرطان بسیار کم اتفاق افتاده و بیشتر در زنان جوان (زیر ۴۰ سال) دیده میشود.

سرطان تخمدان در زنان ممکن است یک یا هر دو تخمدان را درگیر کند.

عوامل مؤثر بر افزایش خطر ابتلا به سرطان تخمدان

عواملی که خطر ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش میدهند، عبارتند از:

  • سن: سرطان تخمدان در هر سنی ممکن است اتفاق بیفتد اما بیشتر در زنان ۵۰-۶۰ سال دیده میشود.
  • جهشهای ژنی ارثی: درصد کمی از سرطانهای تخمدان بهخاطر جهشهای ژنی است که از والدین به ارث میرسند.
  • سابقه خانوادگی: افرادی که دو یا چند نفر از خویشاوندان نزدیکشان سرطان تخمدان دارند، خطر ابتلا به این سرطان در آنها افزایش پیدا میکند.
  • سابقه تولیدمثل: زنانی که تاکنون بچهدار نشدهاند یا فرزند خود را بعد از ۳۵ سالگی بدنیا آوردهاند، ممکن است بیشتر در معرض خطر ابتلا به این سرطان باشند.
  • شروع و پایان قاعدگی: شروع قاعدگی در سنین پایین یا شروع یائسگی در سنین بالاتر، خطر ابتلا به این سرطان را افزایش میدهد.
  • درمان جایگزین هورمون استروژن: افرادی که از درمان جایگزین هورمون استروژن به مدت طولانی و در دوزهای بالا استفاده میکنند، خطر ابتلا به این سرطان در آنها افزایش پیدا میکند.
  • آندومتریوز: آندومتریوز وضعیتی است که در آن بافت پوشش رحم به خارج از رحم میرود. کسانیکه به آندومتریوز مبتلا هستند، خطر ابتلا به سرطان تخمدان در آنها افزایش پیدا میکند.
  • سابقه شخصی در سرطان رحم، پستان یا روده بزرگ: افرادی که سابقه شخصی در سرطان رحم، پستان یا روده بزرگ دارند، خطر ابتلا به این نوع از سرطان در آنها افزایش پیدا میکند.
  • استفاده از داروهای باروری یا هورمون درمانی: افرادی که از داروهای باروری یا هورمون درمانی استفاده میکنند، خطر ابتلا به سرطان تخمدان در آنها افزایش پیدا میکند.
  • سبک زندگی: ورزش نکردن، اضافه وزن (چاقی) و سیگار کشیدن خطر ابتلا به این سرطان را افزایش میدهد.
  • قرار گرفتن در معرض آزبست یا استفاده از پودر تالک: قرار گرفتن در معرض آزبست یا استفاده از پودر تالک، خطر ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش میدهد.
  • داشتن مقدار زیادی هورمون آندروژن یا هورمونهای مردانه: زنانی که مقدار هورمون آندروژن یا هورمونهای مردانه در بدنشان زیاد باشد، بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان هستند.

عوامل مؤثر بر کاهش خطر ابتلا به سرطان تخمدان

هیچ راه مطمئنی برای جلوگیری از سرطان تخمدان وجود ندارد اما روشهایی وجود دارد که خطر ابتلا به آن را کاهش میدهند. این روش‌ها عبارتند از:

  • مصرف قرصهای ضدبارداری: زنانی که از قرصهای ضدبارداری استفاده میکنند، ممکن است خطر ابتلا به این سرطان در آنها کاهش پیدا کند. قبل از مصرف این قرص‌ها، حتماً با پزشک خود صحبت کنید. از او بپرسید آیا این قرصها برای شما مناسب هستند یا خیر. قرصهای ضدبارداری مضراتی هم دارند که ممکن است برای شما خطرناک باشند.
  • گفتوگو با یک پزشک در مورد سوابق خانوادگی: اگر سابقه خانوادگی سرطان پستان و تخمدان دارید، حتماً با پزشک خود صحبت کنید. پزشک شما میتواند بفهمد که این سابقه خانوادگی روی شما چه تأثیری خواهد داشت؟ ممکن است پزشک، شما را به یک متخصص ژنتیک معرفی کند. اگر متخصص ژنتیک بفهمد که شما جهش ژنی دارید که خطر ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش میدهد، ممکن است جراحی برداشتن رحم را برای شما در نظر بگیرد.
  • بارداری و شیردهی: خطر ابتلا به سرطان تخمدان را کاهش دهد.
  • انجام جراحی بر روی اندامهای تولیدمثل مانند برداشتن رحم یا بستن لوله‏ها: ممکن است خطر ابتلا به این سرطان را کاهش دهد.

تشخیص سرطان تخمدان

تشخیص سرطان تخمدان آسان نیست. اگر پزشک بتواند آنرا در مراحل اولیه تشخیص دهد، درمان آن بسیار آسان است. تخمدانها در عمق حفره شکم شما قرار دارند در نتیجه نمیتوانید تومور را احساس کنید. هیچ غربالگری معمولی برای تشخیص این سرطان وجود ندارد پس اگر نشانههای غیر عادی دارید، حتما به پزشک خود بگویید. اگر پزشک نگران ابتلا شما به سرطان تخمدان باشد، احتمالاً معاینه لگن را به شما پیشنهاد میدهد. این معاینه به پزشک برای تشخیص علت نشانههای شما، کمک میکند اما تومورهای کوچک تخمدان را نمیتواند تشخیص دهد. پزشک ممکن است آزمایشهای زیر را به شما پیشنهاد دهد:

  • سونوگرافی ترانس واژینال: نوعی آزمایش تصویربرداری است که با استفاده از امواج صوتی، تومور اندامهای تولیدمثل مانند تخمدان تشخیص داده میشود. البته این روش نمیتواند در تعیین سرطانی بودن تومور به پزشک کمک کند.
  • سیتی اسکن شکم و لگن
  • لاپاراسکوپی: متخصص مراقبتهای بهداشتی یک لوله نازکی که به آن دوربین متصل است را برای دیدن تخمدانها، از یک سوراخ کوچک در شکم وارد شکم کرده و نمونهای از بافت را برای نمونهبرداری برمی‌دارد.
  • آزمایش خون برای اندازهگیری سطح آنتیژن سرطان ۱۲۵ (CA-۱۲۵): یک نشانگر زیستی بوده که برای ارزیابی پاسخ به درمان سرطان تخمدان و دیگر سرطانهای دستگاه تولیدمثل استفاده میشود. با این حال قاعدگی، فیبروم و سرطان رحم میتوانند بر سطح (CA-۱۲۵) در خون تاثیر بگذارند.
  • نمونهبرداری: بیوپسی شامل برداشتن یک نمونه کوچک از بافت تخمدان و تجزیه و تحلیل آن زیر میکروسکوپ است.

درست است که همه این آزمایشها به تشخیص سرطان کمک میکنند اما تنها راهی که پزشک میتواند با قطعیت بگوید بیمار سرطان تخمدان دارد، نمونهبرداری (بیوپسی) است.

مراحل سرطان تخمدان

پزشکان مراحل سرطان تخمدان را بر اساس میزان گسترش آن تعیین میکنند. بطور کلی چهار مرحله وجود دارد که هر کدام به بخشهای مختلفی تقسیم میشوند:

  1. مرحله اول

مرحله اول این سرطان به سه بخش تقسیم میشود:

  • سرطان در یک تخمدان یا به ‌صورت موضعی است.
  • سرطان در هر دو تخمدان است.
  • در خارج از تخمدان نیز سلولهای سرطانی وجود دارند.
  1. مرحله دوم

در مرحله دوم، سرطان به سایر قسمتهای لگن گسترش پیدا کرده است. این مرحله به دو بخش تقسیم میشود:

  • سرطان به رحم یا لولههای رحمی گسترش پیدا کرده است.
  • سرطان به مثانه یا راست روده گسترش پیدا کرده است.
  1. مرحله سوم

مرحله سوم این سرطان به سه بخش تقسیم میشود:

  • سرطان از لگن گذشته و به پوشش شکم و غده‏های لنفاوی شکم گسترش پیدا کرده است.
  • سرطان از لگن به لایه داخلی شکم گسترش پیدا کرده است. سرطان با چشم غیر مسلح دیده میشود اما اندازه آن از ۲ سانتیمتر کمتر است.
  • سرطان در خارج از کبد و طحال دیده میشود اما هنوز وارد آنها نشده است.
  1. مرحله چهارم

در مرحله چهارم ، این سرطان از لگن، شکم و غدههای لنفاوی به سمت کبد و ریهها گسترش پیدا کرده است. این مرحله به دو بخش تقسیم میشود:

  • سلولهای سرطانی در مایع اطراف ریهها هستند.
  • سلولها به بقیه اندامها مانند طحال، کبد یا اندامهای دورتر مانند پوست و مغز رسیده است.

تشخیص زود هنگام این سرطان، میتواند روی درمان تاثیر داشته باشد با این حال عوامل دیگری مانند سن، سلامت کلی فرد، نوع و شدت سرطان نیز بر درمان موثر هستند.

درمان سرطان تخمدان

درمان سرطان تخمدان به سلامت کلی فرد و شدت سرطان بستگی دارد. درمانهای این سرطان عبارتند از:

  • عمل جراحی: انتخاب این درمان به نوع و شدت گسترش سرطان بستگی دارد. گزینههای جراحی شامل برداشتن تومور، رحم، لولههای رحمی، برداشتن یک یا هر دو تخمدان و برداشتن غدههای لنفاوی آسیب دیده اطراف است.
  • شیمی درمانی: هدف از این درمان، استفاده از داروها برای از بین بردن سلولهای سرطانی است. این داروها از راه دهان یا تزریق به بدن فرد بیمار وارد شده و کل بدن او را تحت تأثیر قرار میدهند. یک روش دیگر این است که با یک لوله، دارو را مستقیماً به قسمت درگیر شده میرسانند. همچنین از این روش برای از بین بردن سلولهای سرطانی باقی مانده بعد از عمل جراحی استفاده میشود.
  • درمان هدفمند: این درمان سلولهایی را هدف قرار میدهد که به رشد سلولهای سرطانی کمک میکنند. برای این درمان میتوان به آنتی‏بادی مونوکلونال و مهارکننده‏های آنژیوژنز اشاره کرد.
  • پرتو درمانی: در این روش از اشعه ایکس برای از بین بردن سلول‏های سرطانی استفاده میشود. یکی از راههای انجام این‌کار، ورود مایع رادیواکتیو به داخل صفاق بوده که ممکن است به افراد مبتلا به سرطان پیشرفته تخمدان کمک کند.
  • ایمونوتراپی (بیوتراپی): این روش برای تقویت توانایی سیستم ایمنی بدن برای دفاع از بدن در برابر سرطان است.  واکسن درمانی شامل تزریق موادی است که تومور را پیدا کرده و از بین می‏برد. این روش ممکن است به افراد مبتلا به سرطان پیشرفته تخمدان کمک کند.

سرطان تخمدان و باروری

درمان‏های سرطان مانند شیمی درمانی، پرتودرمانی و جراحی ممکن است به اندام‏های تولید مثل شما آسیب برسانند و بارداری را دشوار کنند. اگر می‏خواهید در آینده باردار شوید، قبل از شروع درمان با پزشک خود صحبت کنید. او در مورد گزینههای احتمالی حفظ باروری با شما صحبت میکند. این گزینهها عبارتند از:

  • انجماد جنین: تخمک بارور شده منجمد میشود.
  • انجماد تخمک: تخمک نابارور منجمد میشود.
  • جراحی برای حفظ باروری: در مواردی می‏توان جراحی را انجام داد که فقط یک تخمدان برداشته شده و تخمدان دیگر سالم باشد.
  • حفظ بافت تخمدان: در این روش بافت تخمدان برای استفاده در آینده برداشته و منجمد میشود.
  • سرکوب تخمدان: شامل مصرف هورمونها برای سرکوب موقت عملکرد تخمدان است.

کلام پایانی

سرطان تخمدان یک تومور بدخیم در یک یا هر دو تخمدان است که ممکن است در ابتدا نشانهای نداشته باشد. نشانهها با پیشرفت سرطان بیشتر میشوند. این نشانهها عبارتند از: تورم در شکم، درد لگن، نفخ و از دست دادن اشتها. سرطان ممکن است به زیر پوشش شکم، غدههای لنفاوی، ریهها و کبد گسترش پیدا کند. درمان سرطان تخمدان معمولاً ترکیبی از جراحی، پرتو درمانی و شیمی درمانی است. نتایج درمان به شدت و نوع سرطان و شرایط پزشکی بیمار بستگی دارد.

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *