بررسی عوارض جانبی شیمی درمانی در مبتلایان به سرطان

Closeup of salt water kit

بررسی عوارض جانبی شیمی درمانی در مبتلایان به سرطان

عوارض جانبی شیمی درمانی زمانی ایجاد می‌ شود که این نوع درمان سرطان، به سلول‌ های سالم آسیب برساند. از آن جایی که شیمی درمانی سلول‌ هایی را که رشد کرده  و به سرعت تقسیم شده را تحت تأثیر قرار می ‌دهد، بنابراین نه تنها سلول‌ های سرطانی بلکه سلول‌ های سالمی مانند سلول ‌های ساخته شده در مغز استخوان و یا سلول ‌های دهان، شکم، پوست و مو را درگیر می‌ کند. تجربه عوارض جانبی شیمی درمانی در مبتلایان به سرطان امری اجتناب ناپذیر است. البته شدت این عوارض به عواملی مانند نوع و دوز داروهایی که دریافت می ‌کنید و عکس ‌العمل شما از یک دوره (Cycle) درمان تا دوره بعدی بستگی دارد.

در خصوص عوارض جانبی شیمی درمانی ممکن است احساس نگرانی و اضطراب کنید. سعی کنید آرام باشید و در این مورد با پزشک و یا پرستارتان صحبت کنید. بایستی خاطر نشان کرد و این نوید را داد که داروهایی که برای شیمی درمانی استفاده می‌ شوند به طور پیوسته در حال بهبود هستند تا عوارض جانبی را کاهش داده و همچنین بهترین نتیجه ممکن کسب شود. در مقالات بعدی به بررسی عوارض جانبی بلندمدت شیمی درمانی و همچنین بررسی عوارض جانبی کوتاه‌مدت شیمی درمانی خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.

داشتن آگاهی در مورد عوارض جانبی شیمی درمانی

شدت بروز عارضه ناشی از شیمی درمانی در افراد مختلف متفاوت است. اما در صورت بروز، این عوارض در طول چند هفته اول درمان آغاز شده و ممکن است در دوره هایی از شیمی درمانی شدت بگیرند. قبل از شروع درمان در خصوص این عوارض، پزشک و یا پرستارتان با شما صحبت می‌ کنند. شاید پزشک از شما بخواهد که عوارض جانبی تان را گزارش دهید. همچنین راه‌ های جلوگیری و مدیریت این عوارض را به شما نشان داده و راه‌ های تماس در شرایط اضطراری را در اختیار شما قرار ‌دهد. چنان چه عوارض جانبی ظاهر و عزت نفس ‌تان را تحت تأثیر قرار داد، با یک روانشناس در این مورد صحبت کرده و سعی کنید از حمایت‌ های عاطفی لازم بهره‌مند شوید.

مدیریت عوارض جانبی شیمی درمانی

عوارض جانبی شیمی درمانی می‌ تواند برای مدت کوتاهی ادامه داشته باشد و یا این که تا پایان روند درمان و یا پس از اتمام آن ادامه یابد. برخی از راه ‌های کلی روبرو شدن با علائم شیمی درمانی و مدیریت عوارض جانبی آن شامل موارد زیر هستند:

  • داشتن یک رژیم غذایی سالم
  • استراحت کافی
  • کاهش مصرف الکل
  • ترک سیگار
  • ورزش کافی
  • اطمینان از داشتن حمایت اجتماعی و عاطفی

عوارض کوتاه مدت و بلند مدت شیمی درمانی

بیشتر عوارض جانبی شیمی درمانی، کوتاه مدت و قابل مدیریت هستند. معمولاً با توقف شیمی درمانی این عوارض بهبود می ‌یابند. البته گاهی اوقات شیمی درمانی عوارض جانبی بلند مدتی را ایجاد می‌ کند که بهبود آن سخت است. برخی از نکات مهمی که در رابطه با عوارض کوتاه مدت و بلند مدت شیمی درمانی بایستی به خاطر داشته باشید شامل موارد زیر هستند:

  • برخی از عوارض جانبی شیمی درمانی، موارد حادی هستند که بایستی مداوا شوند.
  • برخی از عوارض جانبی شیمی درمانی ناراحت کننده هستند اما به سلامت شما آسیبی نمی رسانند.
  • بیشتر عوارض جانبی اثر طولانی مدت ندارند و به تدریج پس از درمان از بین می‌ روند.
  • اگر عارضه جانبی خاصی ندارید، به این معنی نیست که درمان شما مؤثر نیست.
  • تعداد عوارض جانبی طولانی مدت شیمی درمانی بسیار کم است. بیشتر این عوارض کوتاه مدت هستند.
  • اگر عارضه‌ای باعث نگرانی شما است با پزشک ‌تان و یا مرکز درمانی که در آن شیمی درمانی را در یافت می ‌کنید تماس بگیرید.

عوارض جانبی کوتاه مدت شیمی درمانی

از آن جایی که داروهای شیمی درمانی در رشد سلول های سالم بدن تداخل ایجاد می ‌کنند، باعث بروز عوارض جانبی کوتاه مدت می ‌شوند. بسته به نوع و دوز درمان، شیمی درمانی می تواند عوارض جانبی کوتاه مدت از خفیف تا شدید ایجاد کند. طیف گسترده‌ ای از عوارض و اثرات منفی می ‌تواند روی دهد که شامل موارد زیر است:

  • خستگی شدید و کاهش انرژی
  • تغییر اشتها، داشتن حالت تهوع و یا استفراغ
  • یبوست یا اسهال
  • افزایش و یا کاهش وزن
  • ریزش مو
  • زخم‌ های دهان و گلو
  • تغییرات پوست و ناخن
  • تأثیر شیمی درمانی بر خون

عوارض جانبی بلند مدت شیمی درمانی

بسته به نوع داروی شیمی درمانی، دوز آن و همچنین همراه بودن شیمی درمانی با دیگر روش‌ های درمان سرطان، عوارض جانبی بلند مدت شیمی درمانی می تواند متفاوت باشد. چنان  چه عضوی از بدن صدمه دید، تا حدود زیادی به این مسئله بستگی دارد که آیا این عضو توانایی بازسازی و ترمیم خود را دارد یا خیر. برخی از عوارض جانبی بلند مدت شامل موارد زیر هستند:

  • خستگی شدید
  • تغییر در قدرت حافظه و تفکر
  • آسیب‌ های عصبی و ماهیچه‌ ای
  • تغییر در شنوایی
  • رابطه جنسی و ناباروری
  • مشکلات قلبی
  • تأثیر بر دستگاه تنفسی
  • تأثیر بر کبد
  • تأثیر بر کلیه و مثانه
  • تأثیر بر چشم ‌ها
  • تأثیر بر استخوان بندی
  • ابتلا به سرطان دوم

ثبت کردن عوارض جانبی شیمی درمانی

ثبت کردن مراحل شیمی درمانی و عوارض جانبی آن راهی مفید و مؤثر در یادآوری جزئیات است. موارد قابل توجه عبارتند از این که چه زمانی عوارض جانبی را تجربه کرده‌ اید، چه مدت زمانی طول کشیده است و چه مواردی در بهبود این عوارض اثر داشته است. برای ثبت این موارد می ‌توانید از یک دفترچه ،تبلت و یا یک گوشی هوشمند استفاده کنید. اطلاعات ثبت شده را با پزشک و پرستارتان در میان بگذارید. این کار باعث می‌ شود آن‌ ها راهکارهای  بهتری را برای مدیریت عوارض جانبی شیمی درمانی به شما پیشنهاد داده و یا درمان مناسب تری را برای شما ارائه دهند.

سخن پایانی

افراد بسیاری عوارض شیمی درمانی را تجربه می ‌کنند. این عوارض زمانی ایجاد می‌ شوند که شیمی درمانی به تقسیم سریع سلول‌ های سالم آسیب می‌ رساند. شیمی درمانی می تواند باعث خستگی، از دست دادن اشتها، حالت تهوع، مشکلات روده مانند یبوست یا اسهال، ریزش مو، زخم دهان، مشکلات پوستی و ناخن شود. ممکن است در تمرکز و به خاطر سپردن مسائل مشکل داشته باشید. گاهی نیز تغییرات عصبی، ماهیچه ای و شنیداری ممکن است اتفاق افتد. به دلیل کاهش تعداد گلبول‌ های سفید بر اثر دریافت شیمی درمانی، ممکن است در معرض خطر ابتلا به عفونت قرار گیرید. برای افراد بسیاری مشکلاتی در خصوص از دست دادن قدرت باروری و کاهش میل جنسی اتفاق می ‌افتد. برخی از این عوارض جانبی به صورت موقت هستند و به تدریج و پس از اتمام درمان بهبود می ‌یابند. پزشک و یا پرستارتان در خصوص روبرو شدن با این عوارض به شما تو صیه ‌هایی خواهند داد. ممکن است برای شما دارو تجویز شود و یا در مورد خوردن، نوشیدن و یا مراقبت از خودتان به شما توصیه‌‌ هایی گردد. در صورت داشتن هر گونه عوارض جانبی که در مورد آن با شما صحبت نشده است، حتماً تیم درمان‌ تان را در جریان این مسئله قرار دهید.

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *