چه کسی به روانپزشک نیاز دارد؟

چه کسی به روانپزشک نیاز دارد؟

چه تفاوتی میان روان سالم و بیمار وجود دارد؟ برخی مواقع پاسخ این سؤال واضح است اما در برخی شرایط این تفاوت به راحتی قابل تشخیص نیست. به عنوان مثال اگر شما از سخنرانی در مقابل تعدادی از افرادی که نمی‌شناسید می‌ترسید آیا به این معنی است که سلامت روانی شما دچار اختلال شده است؟ و یا زمانی که خجالت کشیدن شما باعث ترس از اجتماع می‌شود آیا سلامت روانی شما دچار مشکل است؟

در اینجا ما به شما کمک خواهیم کرد که روان سالم را تشخیص دهید.

سلامت روان چیست؟

سلامت روان عملکرد صحیح و کلی نحوه تفکر، تنظیم احساسات و چگونگی رفتار شما است. برخی افراد ممکن است اختلالات جدی در عملکرد ذهنی خود داشته باشند. اختلال روانی ممکن است پس از تغییر الگوی تفکر، احساس و رفتار یک شخص اتفاق بیافتد و از عملکرد نرمال یک شخص جلوگیری کند.

سلامت روان عملکرد صحیح و کلی نحوه تفکر، تنظیم احساسات و چگونگی رفتار شما است. برخی افراد ممکن است اختلالات جدی در عملکرد ذهنی خود داشته باشند. اختلال روانی ممکن است پس از تغییر الگوی تفکر، احساس و رفتار یک شخص اتفاق بیافتد و از عملکرد نرمال یک شخص جلوگیری کند.
سلامت روان

وضعیت فرهنگی و انتظارات اجتماعی دو عامل مهم در تعیین سلامت روانی شخص محسوب می‌گردد. هیچ معیار مشخص و ثابتی در فرهنگ‌های متفاوت به منظور تعیین رفتار نرمال و یا غیرنرمال وجود ندارد. رفتاری که در یک فرهنگ نرمال تلقی می‌شود ممکن است در یک فرهنگ دیگر غیرطبیعی باشد و یا باعث ایجاد ناراحتی یا نگرانی در افراد پیرامون شخص گردد.

علائم اختلالات روانی

هر بیماری روانی نشانه‌های مختص به خود را دارد. گرچه به صورت عمومی در صورت وجود موارد زیر احتمالاً به روانپزشک نیاز دارید:

  • تغییرات چشمگیر در شخصیت، خوراک و یا الگوی خواب
  • عدم‌توانایی در قبول مشکلات و یا فعالیت‌های روزانه
  • احساس عدم نیاز یا کناره‌گیری از فعالیت‌های معمول روزانه
  • تفکرات غیرعادی یا جادویی
  • اضطراب غیرطبیعی
  • ناراحتی طولانی‌مدت، احساس افسردگی و عدم تمایل به فعالیت
  • تفکر و یا عقیده در ارتباط با خودکشی یا آسیب رساندن به دیگران
  • سوءاستفاده از انواع ترکیبات (الکل، مواد مخدر، خوراکی و ….)
  • تغییرات رفتاری و احساسی شدید
  • پرخاشگری، عصبانیت، خصومت و یا رفتارهای آسیب زننده
  • تفکرات گیج‌کننده و عدم توانایی در تمرکز به روی یک موضوع خاص
  • ترس و یا نگرانی و یا احساس گناه شدید
  • اجتماع‌گریزی و دوری از اجتماعات
  • خستگی شدید و بدون علت
  • تغییرات در تمایلات جنسی

در برخی از موارد علائم اختلالات روانی ممکن است به صورت علائم فیزیکی مانند درد شکم، درد کمر، سردرد و یا دردهای نامشخص و مبهم دیگر بروز کند. بسیاری از مردم دارای اختلالات روانی بوده و نشانه‌های آن را نشان می‌دهند اما به دلایل فرهنگی و یا خجالت هیچگاه بیماری خود را درمان نمی‌کنند. در صورت اقدام به درمان به روانپزشکی مراجعه کنید که با فرهنگ و نحوه زندگی شما آشنایی کافی داشته باشد و همچنین شرایط اجتماعی و فرهنگی شما را به صورت کامل بشناسد. در صورت مراجعه به روان پزشک تمامی سؤالات را با دقت و صداقت پاسخ دهید.

عواملی که اختلالات روانی ممکن است بر آن‌ها تأثیر بگذارد

بیماری‌های روانی عامل اصلی عدم‌توانایی افراد در انجام مسئولیت‌ها و فعالیت‌های مختلف است. در صورت عدم درمان باعث ایجاد مشکلات شدید احساسی، رفتاری و فیزیکی خواهد شد. در ادامه به برخی از این مشکلات اشاره شده است:

  • ناراحتی و کاهش لذت بردن از زندگی
  • مشکلات خانوادگی
  • مشکلات شدید در رابطه
  • اجتماع‌گریزی
  • تمایل به مصرف تنباکو، الکل و مواد مخدر
  • از دست دادن شغل و یا تحصیل
  • مشکلات قانونی و مالی
  • فقر
  • آسیب به خود و یا دیگران
  • کاهش قدرت سیستم ایمنی و عدم‌مقاومت در مقابل بیماری
  • بیماری‌های قلبی عروقی
  • تأثیر بر میزان یادگیری مورد انتظار بر اساس سن و هوش
  • تأثیر بر شرکت در فعالیت‌های گروهی و اجتماعی

علل ایجاد اختلالات روانی

صفات ارثی: اختلالات روانی در افرادی که سابقه‌ بیماری در خویشاوندان نزدیک خود را دارند بسیار بیشتر است. ژن‌های مشخصی وجود دارند که ریسک ابتلا به مشکلات روانی را افزایش داده و در تمامی طول عمر با شخص مورد نظر همراه است.

شرایط محیطی قبل از تولد: تحقیقات نشان داده که استرس‌های محیطی، فضای ملتهب، سم‌ها، الکل و مواد مخدر در طول دوره بارداری مادر بر ایجاد اختلالات روانی نوزاد تأثیر مستقیم دارد.

شیمی مغز: انتقال دهنده‌های عصبی به صورت عادی در مغز ترشح شده و پیام‌های عصبی را به تمامی نقاط بدن منتقل می‌کنند. زمانی که ترشح انتقال دهنده‌های عصبی با اختلال مواجه شود عملکرد اعصاب و گیرنده‌های عصبی با مشکل روبرو شده و منجر به ایجاد افسردگی و اختلالات احساسی می‌گردد.

ریسک فاکتورهای اختلالات روانی

از هر 5 نفر در جهان یک نفر به اختلالات روانی مبتلا است. این بیماری ممکن است در هر سنی از کودکی تا بزرگسالی بروز کند. تأثیر بیماری‌های روانی می‌تواند موقت و یا طولانی‌مدت باشد. همچنین ممکن است درگیر بیش از یک اختلال روانی باشید. به عنوان مثال ممکن است شما به مصرف یک ترکیب اعتیاد داشته باشید و همچنین به افسردگی نیز مبتلا باشید. در ادامه برخی از عوامل خطرآفرین در ایجاد اختلالات روانی بیان شده است.

از هر 5 نفر در جهان یک نفر به اختلالات روانی مبتلا است. این بیماری ممکن است در هر سنی از کودکی تا بزرگسالی بروز کند. تأثیر بیماری‌های روانی می‌تواند موقت و یا طولانی‌مدت باشد. همچنین ممکن است درگیر بیش از یک اختلال روانی باشید.
عوامل خطرآفرین در ایجاداختلالات روانی
  • سابقه بیماری روانی در نزدیکان شما که ارتباط خونی با آن‌ها دارید
  • شرایط زندگی پراسترس مانند مشکلات مادی یا احساسی
  • وجود مشکلات مزمن سلامتی مانند دیابت
  • آسیب تروماتیک به مغز مانند ضربه شدید به سر
  • تجربه‌های تلخ احساسی شدید مانند شرکت در جنگ و یا تصادف
  • مصرف الکل و مواد مخدر
  • سابقه‌ آزار و اذیت در دوران کودکی
  • تعداد کم دوستان و یا روابط ناسالم
  • سابقه‌ اختلالات روانی

پیشگیری از ایجاد اختلالات روانی

هیچ راه قطعی در جلوگیری از ایجاد بیماری‌های روانی وجود ندارد. اما اگر مبتلا به اختلالات روانی هستید، انجام مراحلی به منظور کنترل استرس و بازیابی شخصیت و قدرت خود می‌تواند کمک کننده باشد. موارد زیر می‌توانند به عدم پیشرفت بیماری و درمان کمک شایانی کنند

به علائم خطر توجه کنید: با دکتر خود مشورت کنید تا عواملی که اختلالات شما را ایحاد می‌کنند را بشناسید. یک برنامه تهیه کنید تا در صورت برگشت علائم به آن عمل کنید. در صورت برگشت و یا تغییر علائم سریعاً با پزشک خود تماس بگیرید. به نزدیکان خود بگویید که علائم شما را رصد کنند و در صورت تشدید و یا تغییر علائم سریعاً به شما و دکتر معالج شما اطلاع دهند.

خدمات پزشکی را به صورت روتین دریافت کنید: چکاپ معمول پزشکی خود را به تعویق نیاندازید مخصوصاً اگر علائم بیماری را نشان می‌دهید. ممکن است نشانه‌های جدیدی از بیماری را داشته باشید و خود قادر به تشخیص آن نباشید.

هر زمانی که لازم بود درخواست کمک کنید: مشکلات روانی در صورت عدم‌توجه شما وضعیت بدتری پیدا می‌کنند و درمان آن‌ها نیز سخت‌تر خواهد بود. بنابراین در هر مرحله‌ای که علائم بیماری تغییر کرده و یا با حس یا رفتار جدید روبرو می‌شوید حتماً به روانپزشک مراجعه کنید.

به سلامت خود اهمیت دهید: سلامت بدن شما یکی از مهمترین عوامل در درمان بیماری‌های روانی محسوب می‌گردد. مصرف غذای سالم، عدم مصرف سیگار و الکل، فعالیت روزانه منظم و خواب کافی م‌‌توانند تا حد زیادی به درمان بیماری‌های روانی کمک کند.

چه زمانی ارزیابی روانی یا مراجعه به روانپزشک مورد نیاز است؟

اگر شما هر کدام از علائم گفته شده اختلالات روانی را دارید در ابتدا با پزشک عمومی خود مشورت کرده تا در صورت نیاز شما را به یک روانپزشک، روانکاو و یا روان درمان معرفی کند. اکثر اختلالات روانی در طول زمان بهبود پیدا نمی‌کند و حتی در صورت عدم‌درمان شرایط زندگی شخص بدتر می‌شود.

روانپزشک چگونه اختلالات روانی را تشخیص می‌دهد؟

تشخیص اختلالات روانی توسط روانپزشک، روانکاو، روان درمان و یا دیگر کارشناسان در این زمینه تعیین می‌شود. معمولاً در ابتدا پزشک عمومی پس از مشاهده شواهد اختلالات روانی شما را به یک کارشناس در زمینه اختلالات روانی معرفی می‌کند. تشخیص این اختلال توسط روانپزشک بر اساس موارد زیر صورت می‌پذیرد:

  • تاریخچه‌ بیماری پزشکی فرد و خانواده
  • یک بررسی جامع سلامتی به منظور شناسایی یا تشخیص عواملی که می‌توانند نشانه‌های بیماری را ایجاد کنند
  • سؤالاتی پیرامون نگرانی‌های فعلی شما و علت مراجعه شما به روانپزشک
  • سؤال درباره‌ تغییرات و اتفاقات اخیر در زندگی شما و همچنین ضربه‌های روحی و احساساتی در زندگی شخصی، اجتماعی و محل کار شما مانند مرگ نزدیکان و تأثیر آن بر نگرش شما به زندگی و احساس شما پس از این اتفاقات
  • پرسشنامه‌ و یا تست‌‌هایی که توسط آن بازخورد نحوه تفکر، احساس و رفتار شما در شرایط عادی را می‌سنجد
  • سؤالات در ارتباط با گذشته شما و همچنین مصرف الکل یا مواد مخدر
  • یک تاریخچه‌ جامع در ارتباط با ضربه‌های روحی و جسمی، سوءاستفاده، بحران‌های خانوادگی و دیگر شرایط تأثیرگذار در زندگی شخصی شما
  • سؤالات در ارتباط با تفکرات شما در گذشته و حال در ارتباط با خشونت به خود یا دیگران
  • پرسشنامه و مصاحبه با یک فردی که شناخت کاملی از شما دارد
اگر شما هر کدام از علائم گفته شده اختلالات روانی را دارید در ابتدا با پزشک عمومی خود مشورت کرده تا در صورت نیاز شما را به یک روانپزشک، روانکاو و یا روان درمان معرفی کند. اکثر اختلالات روانی در طول زمان بهبود پیدا نمی‌کند و حتی در صورت عدم‌درمان شرایط زندگی شخص بدتر می‌شود.
روانپزشک و سلامت روان

به سلامت روان خود اهمیت بده!

اختلالات روانی در جوامع پیشرفته امروزه یک امر عادی تلقی شده که می‌تواند تبعات سلامتی و اجتماعی زیادی داشته باشد. افراد مبتلا به بیماری‌های روانی ممکن است از بیماری خود خبر نداشته باشند و یا اهمیت آن را جدی نگیرند. در هر حال در صورت عدم درمان علاوه بر مشکلات روانی، سلامتی و اجتماعی فرد مبتلا، به دلیل تأثیر مخرب این افراد بر دیگران نیز شاهد اختلالات روانی در دیگر افراد خواهیم بود. در صورت وجود هرگونه ازعلائم ذکر شده در این مقاله با یک روانپزشک مشورت کنید. لطفاً توجه داشته باشید عدم‌توجه به این اختلالات باعث از بین رفتن روابط اجتماعی، کاهش درآمد و کیفیت زندگی شما خواهد شد. بنابراین بیماری‌های رفتاری و روانی را جدی بگیرید.

منابع

www.mayoclinic.org

 

 

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *